Een ‘niet normaal’ jaar….

29/12/2011 § Een reactie plaatsen


2011: het jaar van de Arabische opstanden; het jaar waarin de euro bijna verdween; het jaar waarin het begin van het einde van Poetin wordt ingeluid; het jaar waarin ene J.C. a.k.a. De Verlosser wilde dat hij werd verlost van Ajax; het jaar van de tsunami en kernramp in Japan; het jaar waarin er voor het eerst officieel bekend werd wat al jaren bekend was, dat Iran aan een kernwapen werkt; opnieuw een jaar waarin duidelijk wordt dat Obama de Democraten en Republikeinen echt niet kan laten samenwerken; het jaar ook van Occupy uiteraard, waar waren ze niet vindbaar?; het jaar van de bezuinigingen; het jaar van Mauro; het jaar ook van de dood van Osama Bin Laden en Kim Jong-Il (wellicht de beste golfer allertijden); het jaar van het vervolg van het proces van de eeuw volgens sommigen; het jaar van Anders Breivik ook.

Ongetwijfeld zal ik nog heel veel gebeurtenissen vergeten zijn. Maar het geeft aan dat, ook al is nieuws (wat veel mensen nogal eens vergeten) per definitie iets dat ‘niet normaal’ is, 2011 een voor nieuwsbegrippen zelfs ‘niet normaal’ jaar was.

En voor mij was het maar goed ook, dat het een ‘niet normaal’ jaar was. Het was op nieuwsgebied voor mij het beste wat mij kon overkomen, met als ‘hoogtepunt’: de Arabische Lente.

En ja, normaal typ ik het woord Lente, als ik het al gebruik, tussen aanhalingstekens, maar voor deze gelegenheid even niet. En wel om de volgende reden: omdat het in één klap inzichtelijk maakte waar je het als journalist uiteindelijk voor doet, en welk nut de journalistiek uiteindelijk kan hebben.

Natuurlijk, journalisten hebben een controlerende taak/plicht, een onthullende taak, en door het publiceren van bepaalde feiten, of het inzichtelijk maken van bepaalde processen (een analyse, opinie, column of hoofdredactioneel) hoop je dat mensen dingen wel of niet doen. Wellicht alleen al door de dreiging van de vrije pers is er hier minder corruptie dan in landen waar die pers niet aanwezig is. Dat is niet per definitie zo, in Groot-Britannië bijvoorbeeld, bleken corruptie en vrije pers hand in hand te gaan zoals was te zien bij News of the World. Aan de andere kant was dat nooit aan het licht gekomen zonder vrije pers. Het is dus heel dubbel en ingewikkeld, maar voorop lijkt toch te staan dat vrije pers van groot belang is voor een ontwikkelde maatschappij.

Maar ook lijkt te gelden: hoe meer ontwikkeld een samenleving is, hoe minder je nog geneigd bent te zien ‘waarvoor je het allemaal doet’, zeker in het geval van de journalistiek, tenzij je een grote politieke of maatschappelijk relevante scoop hebt. De meeste waarden, ook al staan sommige tegenwoordig onder druk, zijn hier al bevochten en worden niet alleen door journalistiek, maar ook door vakbonden, door het politieke apparaat op allerlei niveaus gecontroleerd en in verreweg de meeste gevallen worden daardoor ook die waarden in stand gehouden.

In een tijd waarin overal op wordt bezuinigd, en dit gold al een tijdje voor de schrijvende pers wegens dalende oplagecijfers bij de (landelijke en regionale) dagbladen, denk je wel eens: waar doe je het allemaal voor, als er zoveel op bezuinigd kan worden, wat is het dan waard? In een vrije markteconomie is het simpel: het is zoveel waard als ‘de gek’ ervoor geeft. En dan lijkt het dat er niet veel gekken zijn, en dat die er al helemaal niet veel voor willen geven.

Toegegeven, dat is wellicht wat kort door de bocht en wat zwart-wit, maar toch. Het zet je aan het denken….

…..totdat: Al-Jazeera beelden uitzendt van een vol Tahrir-plein, Nieuwsuur allerlei extra uitzendingen maakt over wat al snel de Arabische Lente wordt genoemd. Even los van hoe alle verhalen zich nog ontwikkelen in alle landen waar er een dictator/regime al dan niet is verdwenen , hebben de demonstranten die vaak letterlijk vechten voor een beter bestaan de media nodig. Zonder camera’s, zonder beeld, zonder geluid, zonder reportages, zonder kranten….had de Arabische Lente wellicht niet plaatsgevonden. Wellicht had ‘ie wel plaatsgevonden, maar niemand wist er vanaf. Een soort van ‘het is oorlog, maar niemand kwam oorlog voeren’. Hoeveel doden waren er in Egypte gevallen als er geen journalisten aanwezig waren? Was het dan een tweede Syrië geworden? En zelfs in Syrië, waar het heel erg slecht is en waar het regime van Bashar al-Assad op een vreselijke manier onschuldige burgers afslacht, heeft er nog geen tweede Hama plaatsgevonden. (in 1982 werden er tienduizenden burgers afgeslacht, schattingen lopen uiteen van 17.000 tot 40.000)

Spreek ik mezelf nu tegen? Deels, want in Syrië mag geen journalist het land is, en als het al mag, dan mag die journalist zeker niet met iemand praten die ook maar enigszins het regime afvalt. Beelden van YouTube moeten ‘ons’ het verhaal vertellen. Maar die verhalen worden door middel van YouTube (en analisten vaak in een studio-interview) wel gemeld in journaals en actualiteitenrubrieken over de hele wereld, waardoor het regime niet helemaal schaamteloos huis kan houden en waardoor er nog geen grote etnische zuiveringen plaatsvinden in Syrië. En nogmaals, het blijft heel vreselijk wat er daar gebeurt, dat staat buiten kijf.

Zo kun je nog allerlei verhalen vertellen over bijvoorbeeld Libië, over de rol van de diplomatiek, over geografische ligging (waardoor in sommige landen wel, en andere landen niet wordt ingegrepen), de hypocrisie van de Westerse wereld ten opzichte van de Arabische landen enz etc. maar daar gaat dit blog niet over.

Zo tegen het eind van het jaar blik ik terug over wat voor mijzelf de belangrijkste gebeurtenis op werkgebied is geweest (deze site gaat niet voor niks over journalistiek), en dan is die Arabische Lente voor mij erg belangrijk geweest. Omdat het uiteindelijk, alle goede en slechte dingen naast elkaar gelegd: het goede wat mij betreft de overhand heeft, vooral kijkend naar de situatie in Tunesië en toch ook wel in Egypte in the end…

Ik snap ook wel dat er in Egypte veel analfabetisme is, dat er veel conservatieven wonen en dat de verkiezingen, voor zover ze al iets uitmaken zolang het leger aan de macht blijft, gewonnen worden door de Moslimbroederschap. Prima, als het merendeel van de mensen dat daar op dit moment zo wil, dan is dat zo. En dat het leger, nog, aan de macht is, dat zie ik ook wel. Maar democratie, dat gaat niet van de een op de andere dag, kijk maar naar Irak.

Ik vond het zo belangrijk wat er in dit jaar in Noord-Afrika en het Midden-Oosten gebeurde en nog altijd gebeurt, dat ik het zelf wilde zien. In Cairo zag ik mensen van mijn eigen leeftijd, die hetzelfde wilden als wat iedereen hier in Nederland ook zou willen wanneer we hier in een dictatuur leefden: een beter leven, meer vrijheid en het terugkrijgen van je eigen waardigheid. Mijn eigen generatiegenoten, die dus letterlijk vochten voor hun leven, waar niemand zekerheid had of hij of zij het einde van de dag zou halen, maar waarbij er gevochten werd voor een beter land, voor een betere toekomst.

Of ik hetzelfde gevoel zou hebben als ik alleen oudere conservatieve mensen had ontmoet? Dat weet ik niet, sterker nog, ik ben wel zo eerlijk om te zeggen dat het hypocriet zou zijn als ik direct: ‘ja natuurlijk’ zou beweren. Je kunt je nu eenmaal makkelijker identificeren met mensen die op jou lijken dan met iemand die het tegenoverstelde is van jezelf.

En los van al deze bespiegelingen, uiteindelijk is het niet de pers die bepaalt of het ergens beter of slechter gaat in een land op het gebied van democratie, van mensenrechten, van economie, van werkgelegenheid enz. En het is ook allemaal nog maar de vraag in hoeverre de Arabische opstanden over pakweg twintig jaar de Arabische landen daadwerkelijk wat wij hier in het Westen dan vooruitgang noemen, hebben gebracht. De pers kan echter wel zijn steentje bijdragen door inzichtelijk te maken wat er gebeurt. Of dat aan het eind van de dag een verschil maakt? Je maakt als journalistiek in elk geval geen verschil als je er geen aandacht aan besteedt.

En voor nu vind ik het ook wel even mooi klinken, zo aan het einde van het jaar, al was het maar voor mezelf: dat de pers wel degelijk een verschil kan maken. Want ja, ook dat is toch even fijn om te horen, dat je een studie hebt gedaan en uiteindelijk in een vakgebied bent terecht bent gekomen waar je ‘wel degelijk een verschil kan maken’.

Dit is deel 1 van deze blog.

Over twintig jaar volgt deel 2, met de eindconclusie, dan zullen we zien of dit allemaal slechts jeugdige naïviteit was 🙂

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Een ‘niet normaal’ jaar…. voor De wereld van Bas.

Meta

%d bloggers liken dit: